Jak czytać raport detektywa: ustalenia, źródła i ograniczenia

W jakiej formie otrzymasz raport PBD?

Raport przekazujemy w formie papierowej. Możliwy jest również PDF podpisany elektronicznie. Zdjęcia znajdują się bezpośrednio w raporcie. Jeśli chcesz otrzymać materiały także w postaci cyfrowej na nośniku, możemy przekazać je na przykład na pendrivie.

Obserwacja i analiza firmy — dwie różne odpowiedzi

Dokumentacja obserwacji odpowiada na pytanie: co detektyw zaobserwował w określonym czasie? Opisuje zdarzenia, ich czas, miejsce i okoliczności. Zdjęcia lub nagrania, jeżeli zostały legalnie zebrane, powinny dać się powiązać z odpowiednimi fragmentami opisu. Dzięki temu wiesz, które zdarzenie ilustruje dany załącznik. PBD opisuje dokumentację obserwacji w sprawach rodzinnych.

Analiza informacji o firmie odpowiada na pytanie: co wynika z porównania wskazanych źródeł? Przy ustaleniu sprawdź źródło i datę jego odczytu. Opis raportu PBD z analizy informacji rozróżnia informacje potwierdzone, niepewne i brak potwierdzenia.

Zapis w rejestrze pokazuje dane podmiotu. Zapewnienie na stronie sprzedawcy pokazuje tylko to, co on deklaruje. Przytoczenie tej deklaracji nie jest jej niezależnym potwierdzeniem.

Co powinno znaleźć się w raporcie?

Sprawdź, czy z raportu dowiesz się:

• Co miało zostać sprawdzone i za jaki okres. Obserwacja jednego wieczoru nie opisuje całego miesiąca, a sprawdzenie jednej oferty nie jest oceną każdej transakcji firmy.
• Co rzeczywiście wykonano. Przy obserwacji liczy się opis jej przebiegu. Przy analizie — wskazanie sprawdzonych źródeł i porównanych informacji. Jeśli czegoś nie wykonano lub nie udało się sprawdzić, powinno to być widoczne.
• Na czym oparto każde ważne ustalenie. Czy to własna obserwacja detektywa, dokument, zapis z rejestru, treść strony czy informacja przekazana przez klienta? Te podstawy trzeba rozróżniać.
• Jak ustalenia łączą się z dokumentacją. Odwołanie do zdjęcia, nagrania lub dokumentu pomaga odnaleźć podstawę opisu. Sam załącznik bez kontekstu może pozostawić więcej pytań niż odpowiedzi.
• Czego nadal nie wiadomo. Sprzeczne daty, niepełna obserwacja albo niedostępne źródło ograniczają odpowiedź. Raport nie powinien ukrywać tych luk w kategorycznym podsumowaniu.

Pisemne sprawozdanie po usłudze detektywistycznej zawiera też datę i przedmiot umowy oraz datę zakończenia czynności. Wymagania sprawozdania i przekazania dokumentacji określa art. 23b ustawy o usługach detektywistycznych. Nie jest to lista obowiązków dotycząca każdego opracowania z analizy publicznych informacji.

Zdarzenie, interpretacja i brak informacji

Zdarzenie zaobserwowane to opis faktu na podstawie tego, co detektyw widział. Interpretacja próbuje wyjaśnić, co to zdarzenie może znaczyć. Brak informacji wskazuje, na jakie pytanie nie ma odpowiedzi. W raporcie powinieneś móc je odróżnić.

Przykład edukacyjny — wymyślony. Nie przedstawia zlecenia ani raportu PBD.

Zdarzenie: w opisanym dniu dwie osoby weszły razem do restauracji o 18:10 i wyszły z niej o 19:05.

Interpretacja: mogło to być spotkanie prywatne. Sam wspólny pobyt w restauracji nie wyjaśnia jednak charakteru relacji.

Brak informacji: z opisu nie wiadomo, o czym rozmawiano ani co działo się później.

Zapis dokumentuje wspólne wyjście. Wniosek „doszło do zdrady” wykraczałby poza przedstawione ustalenia.

Podobnie w analizie firmy: znalezienie strony bez pełnych danych sprzedawcy pozwala wskazać brak tych danych. Samo w sobie nie wystarcza do uznania, że sprzedawca jest oszustem.

Co oznacza „nie potwierdzono podejrzeń”?

Taki wynik może mieć różne znaczenia. Ustalone zdarzenia mogą przeczyć Twojej dotychczasowej wersji. Może też nie wydarzyć się nic rozstrzygającego podczas obserwacji albo dostępne informacje okażą się zbyt niepełne, by odpowiedzieć na pytanie. Raport powinien pozwolić odróżnić te sytuacje.

Jeżeli w obserwowanych godzinach nie odnotowano spotkania, nie odpowiada to na pytanie, czy spotkania odbywały się wcześniej. Podobnie brak skarg na firmę w sprawdzonych źródłach nie potwierdza rzetelności wszystkich jej transakcji. Przy omawianiu raportu wyjaśniamy, co wynika z wykonanej pracy i które pytania pozostają otwarte.

Za co płacisz, jeśli podejrzenia się nie potwierdzą?

Rozliczamy czas poświęcony na uzgodnioną pracę. Jeżeli wykonana obserwacja nie potwierdzi podejrzeń lub analiza nie pozwoli uzyskać jednoznacznej odpowiedzi, opłata nadal dotyczy poświęconego czasu. Raport przedstawia ustalenia również wtedy, gdy różnią się od tego, czego oczekiwano przed zleceniem.

Przed rozpoczęciem pracy ustalamy, co mamy sprawdzić, jakie czynności obejmuje zlecenie oraz sposób jego rozliczenia. Omówienie gotowego raportu i odpowiedzi na pytania o jego treść są w cenie. Umowa o usługę detektywistyczną wymaga formy pisemnej — wynika to z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zasady rozliczenia za czas i omówienia w cenie opisane tutaj są praktyką PBD, a nie wymaganiem tych przepisów wobec wszystkich firm.

O co zapytać po otrzymaniu raportu?

Pytania nie muszą dotyczyć całego dokumentu naraz. Wskaż zapis lub załącznik, którego nie rozumiesz:

• „Co dokładnie potwierdza to ustalenie i gdzie znajdę jego podstawę?”
• „Czy to zdarzenie zaobserwowane przez detektywa, informacja z innego źródła czy interpretacja?”
• „Których dni, dokumentów lub źródeł nie objęło zlecenie? Czy wpływa to na odpowiedź?”
• „Co jeszcze chcecie sprawdzić i ile będzie kosztować dodatkowa praca?”

Jeżeli raport ma być wykorzystany w postępowaniu, omów go z pełnomocnikiem razem z dokumentacją. Ocena, które ustalenia mają znaczenie prawne i jak je przedstawić, należy do prawnika, a ocena dowodów i rozstrzygnięcie — do sądu. Nie obiecujemy, że sam raport przesądzi wynik sprawy.